اسناد حمل چیست و چه اهمیتی دارد؟
اسناد حمل، مجموعهای از مدارک رسمی و قانونی هستند که در فرآیند حمل و نقل کالا بین فروشنده، خریدار، شرکت حملونقل، گمرک و بانک (در صورت پرداخت از طریق اعتبارات اسنادی یا سایر روشهای رسمی) مورد استفاده قرار میگیرند. این اسناد بسته به نوع حمل (زمینی، دریایی، هوایی یا ترکیبی) ممکن است متفاوت باشند، اما معمولاً شامل موارد زیر هستند:
اسناد اصلی حمل
1 ) بارنامه (Bill of Lading / B/L)
سند اصلی حمل دریایی، زمینی یا هوایی است. اثبات مالکیت کالا و قرارداد حمل میباشد. انواع مختلفی دارد:
دریاییOcean B/L
هواییAir Waybill (AWB)
زمینی CMR (در حمل بینالمللی زمینی استفاده شده و بعنوان راهنامه شناخته می شود)
2) فهرست بستهبندی (Packing List)
شامل جزئیات دقیق بستهها، تعداد، وزن، ابعاد، نوع بستهبندی، محتویات هر بسته و … است.
3) فاکتور تجاری (Commercial Invoice)
فاکتور رسمی فروشنده به خریدار شامل قیمت، شرایط پرداخت، مشخصات کالا، شماره سفارش و …
4) گواهی مبدا (Certificate of Origin)
سندی که توسط اتاق بازرگانی یا نهاد رسمی صادر میشود و کشور مبدا تولید کالا را مشخص میکند.
5) گواهی بیمه (Insurance Certificate)
اگر کالا بیمه شده باشد، این سند اثبات میکند که کالا در برابر خطرات مشخص بیمه شده است.
سایر اسناد تکمیلی و حسب مورد
6) گواهی بازرسی (Inspection Certificate)
برای تأیید کیفیت و کمیت کالا پیش از حمل، صادر میشود توسط شرکتهای بازرسی مانند SGS
7) گواهی بهداشت / نباتات / دامپزشکی
برای کالاهای غذایی، کشاورزی یا دامی مورد نیاز است.
8 ) لیست عدلبندی (Pallet List / Case List)
دقیقتر از Packing List، ممکن است شامل موقعیت کالا روی پالتها باشد.
9 ) رسید بارگیری / تحویل (Delivery Receipt / Gate Pass)
سندی که زمان و مکان بارگیری یا تحویل کالا را نشان میدهد.
10) مجوز صادرات / واردات (Export / Import License)
در برخی کشورها برای صادرات یا واردات نیاز به مجوز رسمی است.
اسناد حمل شامل چیست؟
اسناد حمل مجموعهای از مدارک رسمی و تجاری هستند که برای شناسایی، رهگیری، پرداخت، بیمه، گمرک و تحویل کالاها بین فروشنده، خریدار، حملکننده و سازمانهای دولتی استفاده میشوند. این اسناد به نوع کالا، روش حمل و توافق بین طرفین بستگی دارد.
اسنادی که راننده در طول مسیر باید همراه داشته باشد
در حملونقل بینالمللی، راننده کامیون موظف است تعدادی از اسناد رسمی را از مبدا تا مقصد به همراه داشته باشد. این اسناد به منزله تایید رسمی حمل محموله هستند و شامل موارد زیر میباشند:

CMR (راهنامه)
سیامآر سندی است که پس از بارگیری و پلمپ محموله توسط گمرک و براساس اظهارنامه گمرکی، توسط شرکت حملونقل صادر میشود. این سند مانند شناسنامه کالا عمل میکند. راننده موظف است محموله را دقیقاً طبق مشخصات مندرج در این سند به گیرندهای که در ردیف ۲ CMR درج شده تحویل دهد و رسید تحویل را در ردیف ۲۴ سند با ذکر تاریخ و امضا و ترجیحاً مهر گیرنده دریافت نماید.
TIR Carnet (کارنه تیر)
کارنه تیر سندی است بینالمللی که در چارچوب کنوانسیون تیر صادر میشود. به کمک این سند، کالای پلمپشده میتواند از مرزهای کشورهای بین راه عبور کند، بدون آنکه نیاز به انجام تشریفات گمرکی در هر مرز داشته باشد. هدف از این سند تسریع در ترانزیت بینالمللی، کاهش بروکراسی گمرکی و کاهش احتمال خسارات است. هر کشور عضو کنوانسیون موظف به تعیین نهادی برای صدور و تضمین این سند است.
بارنامه
بارنامه یکی از مهمترین اسناد مالکیت کالا در حملونقل بینالمللی است. راننده باید نسخهای از بارنامه را در دست داشته باشد. از آنجا که اصل بارنامه سند مالکیت محسوب میشود، معمولاً توسط فروشنده یا بانک برای گیرنده ارسال میشود. در صورتی که اصل بارنامه به راننده سپرده شده باشد، باید با دقت کامل از آن محافظت شود. در صورت مفقود شدن، مسئولیت آن با متصدی حمل و راننده خواهد بود، بهویژه در مورد کالاهای گرانقیمتی مانند فرش.

مانیفست (Manifest)
مانیفست سندی است شامل فهرست دقیق محمولههای بارگیریشده در وسیله نقلیه. این سند توسط شرکت حمل صادر میشود و میتواند شامل اطلاعات کالاهای متعلق به یک یا چند گیرنده باشد. مانیفست مکمل سایر اسناد حمل است و برای بررسی سریعتر محموله در گمرکات و مرزها کاربرد دارد.
معرفی انواع اسناد حمل
در ادامه به معرفی مهمترین اسناد حمل بینالمللی کالا میپردازیم که در بیشتر تراکنشهای بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرند.
از انتخاب روش حمل تا تحویل نهایی، نیلگون گروپ همراه شماست
| سند حمل | تعریف | هدف | صادرکننده |
|---|---|---|---|
| بارنامه (Bill of Lading – B/L) | سندی که شرکت حملکننده صادر میکند و دلالت بر دریافت کالا جهت حمل دارد. | اثبات مالکیت کالا و ارائه رسید دریافت کالا است. | شرکت حملکننده |
| سیاهه تایید شده (Legalized Invoice) | فاکتوری که سفارت یا کنسولگری کشور مقصد در کشور مبدا آن را تأیید کرده باشد. | اطمینان از صحت اطلاعات فاکتور و پیشگیری از تقلب. | صادرکننده کالا پس از تأیید سفارت یا کنسولگری |
| پیش فاکتور (Proforma Invoice) | فاکتوری که پیش از ارسال کالا به خریدار ارائه میشود و شامل جزئیات کالا، قیمت و شرایط فروش است. | کمک به خریدار برای تصمیمگیری و انجام مراحل خرید. | فروشنده کالا |
| سیاهه گواهی شده (Certified Invoice) | فاکتوری که توسط اتاق بازرگانی یا سازمان مورد اعتماد تأیید و گواهی شده است. | تضمین صحت اطلاعات فاکتور و جلوگیری از تقلب. | صادرکننده کالا پس از تأیید اتاق بازرگانی |
| فاکتور (Commercial Invoice) | فاکتوری که پس از ارسال کالا به خریدار صادر میشود و شامل مشخصات کالا، قیمت و شرایط فروش است. | تعیین ارزش گمرکی کالا و محاسبه مالیات و عوارض. | فروشنده کالا |
| سیاهه کنسولی (Consular Invoice) | فاکتوری که کنسولگری کشور مقصد در کشور صادرکننده صادر میکند. | تایید صحت فاکتور و جلوگیری از تقلب و فرار مالیاتی. | کنسولگری کشور واردکننده |
| لیست بستهبندی یا عدلبندی (Packing List) | سندی که جزئیات محتویات هر بسته یا عدل را نشان میدهد. | کمک به گیرنده کالا برای تطابق محتویات بستهها با فاکتور. | صادرکننده کالا |
| گواهی وزن (Weight Certificate) | سندی که وزن دقیق کالا را تأیید میکند. | کاربرد در تعیین حقوق گمرکی و هزینههای حملونقل. | شرکت حملکننده یا سازمان بازرسی مستقل |
| پکینگ لیست ریز (Detailed Packing List) | لیست بستهبندی با جزئیات دقیقتر درباره محتوای هر بسته. | بررسی دقیق محتویات توسط گیرنده و تطابق آن با فاکتور. | صادرکننده کالا |
| گواهی لیست سیاه (Black List Certificate) | سندی که نشان میدهد کالا یا شرکت مورد نظر در لیست سیاه قرار ندارد. | جلوگیری از ورود کالاهای غیرمجاز و همکاری با شرکتهای معتبر. | سازمانهای دولتی یا بینالمللی |
| گواهی مبدأ (Certificate of Origin) | سندی که کشور تولیدکننده کالا را مشخص میکند. | تعیین تعرفههای گمرکی و اعمال قوانین مربوط به مبدأ کالا. | اتاق بازرگانی یا سازمانهای دولتی |
| گواهی آنالیز سازنده کالا (Manufacturer Analysis Certificate) | سند صادر شده توسط تولیدکننده با اطلاعات ترکیب شیمیایی یا ویژگیهای فنی کالا. | تضمین کیفیت کالا و تطابق با استانداردهای مورد نیاز. | سازنده کالا |
| بیمهنامه (Insurance Policy) | قرارداد بین بیمهگذار و شرکت بیمه برای پوشش خسارات احتمالی کالا. | جبران خسارات احتمالی کالا در مسیر حملونقل. | شرکت بیمه |
| گواهی ضدعفونی (Fumigation Certificate) | سند تأیید ضدعفونی کالا. | جلوگیری از ورود آفات و بیماریها به کشور مقصد. | شرکتهای معتبر ضدعفونی کننده |
| گواهی آزمایش یا بازرسی (Test report or Inspection Certificate) | سند صادر شده توسط سازمان بازرسی مستقل که نشاندهنده آزمایش و بازرسی کالا است. | تضمین کیفیت کالا و تطابق با استانداردها. | سازمان بازرسی مستقل |
| گواهی بهداشت و سلامت (Health, Veterinary & Sanitary Certificate) | سندی که سلامت و ایمنی کالا برای مصرف انسانی یا دام را تأیید میکند. | جلوگیری از ورود بیماریها به کشور واردکننده. | مراجع بهداشتی کشور صادرکننده |
| گواهینامه صادرات (Export License) | سندی که دولت کشور صادرکننده برای اجازه صادرات کالا صادر میکند. | کنترل فرآیند صادرات و رعایت قوانین مرتبط. | دولت کشور صادرکننده |
| گواهی بازرسی کالا در مبدأ (Certificate of Inspection at Origin) | سند صادر شده توسط شرکت بازرسی مستقل مبدا که صحت کیفیت کالا را تأیید میکند. | اطمینان خریدار از کیفیت و تطابق کالا با سفارش. | شرکت بازرسی مستقل |
انواع مختلف اسناد حمل
- بارنامه دریایی (Ocean B/L): سند اصلی مالکیت کالا در حمل دریایی که بدون آن کالا ترخیص نمیشود.
- بارنامه هوایی (Air Waybill): در حمل هوایی استفاده میشود و قابلیت انتقال ندارد.
- راهنامه کامیونی (CMR): سند قانونی حمل جادهای در اروپا و آسیا.
- راهنامه راهآهن: برای حمل با قطار استفاده شده و مشابه بارنامه است.
- فاکتور تجاری: اساس محاسبه حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده در گمرک.
- لیست عدلبندی: اطلاعات کامل بستهبندی شامل وزن، ابعاد، تعداد و نوع کالا.
- گواهی مبدا: مبنای اعمال تعرفههای ترجیحی و بررسی قواعد مبدأ در تجارت آزاد.
- بیمهنامه حمل: در شرایط CIF یا CIP الزامی است.
مهمترین اسناد حمل در تجارت بینالملل
در حمل و نقل بینالمللی کالا، اسناد متعددی وجود دارند که هرکدام وظیفه خاصی را در روند حمل و نقل برعهده دارند. برخی از پرکاربردترین این مدارک شامل بارنامه، فاکتور، گواهی مبدأ، لیست بستهبندی و بیمهنامه میشوند.
اسناد صادراتی چه هستند؟
بارنامه: این سند یکی از کلیدیترین مدارک در حمل کالا به شمار میآید که هم به عنوان مدرک مالکیت کالا و هم قرارداد بین فرستنده و شرکت حملکننده عمل میکند. اطلاعات مهمی مانند نوع کالا، تعداد آنها، مبدا و مقصد، و شرایط حمل در بارنامه قید میشود.
فاکتور: فاکتور سندی است که تمام جزئیات مالی مرتبط با کالاها یا خدمات را نشان میدهد. این شامل قیمت واحد، تعداد کالا، مبلغ کل و شرایط پرداخت است.
گواهی مبدأ: این سند نشاندهنده کشور یا منطقهای است که کالا در آن تولید شده است. گواهی مبدأ برای تعیین تعرفههای گمرکی، ارزش کالا و رعایت قوانین تجارت بینالمللی کاربرد دارد.
لیست / فهرست عدل بندی : در این سند، مشخصات دقیق بستهبندی کالا درج میشود، از جمله نوع بستهبندی، تعداد بستهها، وزن و ابعاد هر یک.
بیمهنامه: بیمهنامه پوشش مالی در برابر خطرات احتمالی کالا در مسیر حمل را تضمین میکند. اطلاعاتی مانند نوع بیمه، شرایط پوشش و مبلغ بیمه در این سند ثبت میشود.

فرآیند تهیه و صدور اسناد حمل کالا
صدور اسناد حمل شامل چندین مرحله مهم است که باید با دقت و بهصورت کامل انجام شود. این مراحل از جمعآوری اطلاعات مرتبط با کالاها شروع شده، سپس مدارک لازم تهیه و اسناد مربوطه تکمیل میگردند و در نهایت پس از بررسی و تأیید، صادر میشوند.
در این فرایند، چندین نقش کلیدی حضور دارند؛ از جمله فرستنده کالا، شرکت حملکننده، گیرنده و نمایندگان گمرکی که هر کدام مسئولیتها و وظایف مشخصی در تهیه و تکمیل مدارک حمل بر عهده دارند.
برای اطمینان از صحت و دقت اسناد حمل، ضروری است اطلاعات مربوط به کالاها و شرایط حمل به طور کامل و صحیح ثبت شوند. همچنین باید تمامی مقررات قانونی و الزامات مربوط به اسناد رعایت گردد تا از مشکلات احتمالی جلوگیری شود.
راهکارهای حرفهای مدیریت و بایگانی اسناد حمل در تجارت بینالملل
برای مدیریت بهینه اسناد حمل، ابتدا باید ماهیت و اهمیت این مدارک را به خوبی درک کرد. اسناد حمل به عنوان ابزارهای کلیدی در تسهیل جریان کالاها و تضمین صحت تراکنشهای تجاری بینالمللی شناخته میشوند.
مبانی مدیریت اسناد حمل (Shipping Documents):
نگهداری اصولی این اسناد مستلزم پیادهسازی سیستمهای مدیریت مستندات پیشرفته است که امکان دسترسی سریع، طبقهبندی دقیق و محافظت در برابر فقدان یا آسیب دیدگی را فراهم نماید. استفاده از نرمافزارهای تخصصی مدیریت اسناد (DMS) و راهکارهای دیجیتالی، کیفیت فرایندهای بایگانی و بازیابی اطلاعات را به طرز قابل توجهی افزایش میدهد.
رعایت الزامات قانونی و مقرراتی:
مدیریت سوابق حمل و نقل باید مطابق با چارچوبهای حقوقی و مقررات گمرکی کشورهای مبدأ و مقصد انجام شود. این الزامات شامل نگهداری مستندات برای بازههای زمانی مشخص، تضمین امنیت دادهها و ارائه به مراجع ذیصلاح در مواقع لازم است. عدم رعایت این موارد میتواند منجر به تحمیل جریمهها، تأخیر در ترخیص کالا و مشکلات حقوقی شود.

روشهای موثر برای جلوگیری از جعل و حفاظت از اسناد حمل در تجارت بینالملل
برای جلوگیری از جعل یا از بین رفتن اسناد حمل در تجارت بینالملل، استفاده از روشهای امنیتی پیشرفته مانند امضاهای دیجیتال، رمزنگاری اسناد و ذخیرهسازی امن ضروری است؛ همچنین پشتیبانگیری منظم از این مدارک اهمیت زیادی دارد تا در صورت بروز مشکلات احتمالی، اطلاعات بهصورت کامل حفظ شود. اسناد حمل شامل مدارکی هستند که اطلاعات دقیق کالاهای در حال حمل را مانند مبدا و مقصد، وزن، ابعاد و سایر جزئیات مرتبط ارائه میدهند که این اطلاعات برای مدیریت صحیح فرایند حمل بسیار حیاتی است. همچنین بسته به نوع کالا و روش حمل، محتوای اسناد حمل ممکن است متفاوت باشد؛ بهعنوان مثال، محمولههای هوایی نیازمند اسناد خاصی هستند که با حمل زمینی یا دریایی تفاوت دارد. بهرهگیری از این روشها باعث افزایش امنیت و اعتبار اسناد حمل شده و نقش مهمی در تسهیل تجارت بینالمللی ایفا میکند.
سرویس حمل اسناد: انواع، کاربردها و اهمیت در جابجایی مدارک حساس
سرویس حمل اسناد به فرآیند انتقال و جابجایی اسناد و مدارک از نقطهای به نقطه دیگر، چه در داخل یک شهر، چه بین شهرها و حتی در مقیاس بینالمللی، اطلاق میشود. این خدمات توسط شرکتهای پستی، سرویسهای پیک خصوصی و همچنین شرکتهای حملونقل بینالمللی ارائه میشوند و هر کدام بسته به نیاز مشتریان، ویژگیها و سطح امنیت متفاوتی دارند.
ارسال از طریق پست: شرکتهای پستی دولتی و خصوصی یکی از متداولترین روشها برای ارسال اسناد هستند که معمولاً برای مدارک با اهمیت کمتر و حجم پایینتر کاربرد دارد. این سرویسها از نظر هزینه مقرونبهصرفه بوده و بهصورت گسترده در دسترس میباشند، اما زمان تحویل آنها معمولاً بیشتر است.
سرویس پیک خصوصی: این نوع حمل اسناد برای ارسال مدارک فوری و حساس طراحی شده است. سرویسهای پیک با ارائه سرعت بالا، امکان رهگیری لحظهای مرسوله و تضمین تحویل سریع، گزینه مناسبی برای ارسال اسناد مهم در داخل شهر یا مسیرهای کوتاهتر محسوب میشوند.
حملونقل بینالمللی اسناد: شرکتهای بینالمللی معتبر مانند DHL، FedEx و UPS خدمات تخصصی حمل اسناد را در سطح جهانی ارائه میکنند. این سرویسها به منظور انتقال اسناد مهم و فوری به خارج از کشور، با تضمین امنیت، سرعت بالا و امکان پیگیری دقیق، انتخابی ایدهآل برای کسبوکارها و افراد محسوب میشوند.
استفاده از سرویس حمل اسناد مناسب، نقشی کلیدی در حفظ امنیت، سرعت و صحت جابجایی مدارک مهم دارد و تاثیر قابل توجهی در بهبود فرایندهای تجاری و حقوقی خواهد داشت.
مزایای استفاده از اسناد حمل
- افزایش شفافیت: تمام مراحل حمل کالا مستند میشود.
- قابلیت پیگیری: موقعیت کالا و وضعیت حمل قابل رهگیری است.
- پوشش حقوقی: در صورت اختلاف یا خسارت، اسناد حمل مرجع حقوقی معتبر هستند.
- هماهنگی بینالمللی: در تمام کشورها و با استانداردهای یکنواخت قابل استفاده هستند
مثالهایی از کاربردهای خاص اسناد حمل در معاملات تجاری
- در قراردادهای FOB، فروشنده موظف به ارائه بارنامه دریایی با شرایط خاص است.
- در اعتبار اسنادی (L/C)، بانک فقط زمانی وجه را آزاد میکند که تمامی اسناد حمل بدون ایراد ارائه شوند.
- در تجارت با کشورهای عضو اکو یا آسیای میانه، ارائه گواهی مبدا برای دریافت تخفیفهای تعرفهای الزامی است.
سوالات متداول کاربران
1.اسناد حمل چیست و چه کاربردی دارند؟
اسناد حمل مجموعهای از مدارک رسمی و تجاری هستند که در فرآیند حملونقل بینالمللی کالا برای شناسایی، اثبات مالکیت، رهگیری، بیمه، ترخیص گمرکی و دریافت وجه مورد استفاده قرار میگیرند. این اسناد بین فروشنده، خریدار، شرکت حملونقل، گمرک و بانکها تبادل میشوند.
2. مهم ترین اسناد حمل بین المللی کالا کدام اند؟
مهمترین اسناد حمل در تجارت بینالمللی عبارتاند از:
بارنامه (Bill of Lading): سند مالکیت و رسید حمل کالا
راهنامه CMR: مخصوص حمل زمینی بینالمللی
پیشفاکتور (Proforma Invoice): پیشنویس قیمت و شرایط معامله
فاکتور تجاری (Commercial Invoice): سند رسمی مالی برای خریدار
لیست بستهبندی (Packing List): مشخصات اقلام موجود در بستهبندی
گواهی مبدا (Certificate of Origin): سند نشاندهنده کشور تولید کالا
بیمهنامه حمل (Insurance Certificate): پوشش خسارات احتمالی
کارنه تیر (TIR Carnet): سند عبور بینالمللی برای ترانزیت کالا
مانیفست: فهرست کامل محمولهها برای کنترل مرزی
3. اسناد حمل شامل چه مواردی است؟
اسناد حمل شامل موارد زیر است:
مشخصات کالا (وزن، تعداد، کد تعرفه، کشور مبدأ)
اطلاعات فرستنده و گیرنده
نحوه بستهبندی و نوع وسیله حمل
اطلاعات مالی مثل ارزش کالا و ارز معامله
بیمهنامه و شرایط پوشش
گواهی مبدا و مجوزهای صادرات/واردات
شماره بارنامه یا سی ام آر
این اطلاعات باعث تسهیل در ترخیص گمرکی، حملونقل دقیق، و پرداخت امن میشود.
4. تفاوت بین بارنامه و راهنامه چیست؟
بارنامه (Bill of Lading) معمولاً برای حملونقل دریایی، ریلی یا هوایی استفاده میشود و علاوه بر رسید کالا، نشاندهنده مالکیت آن نیز هست. این سند قابل انتقال است و اغلب در پرداختهای اعتباری نقش کلیدی دارد.
راهنامه CMR (Convention Marchandises Routier) مخصوص حملونقل جادهای بینالمللی است و بیشتر جنبه اثباتی و اطلاعاتی دارد، اما سند مالکیت محسوب نمیشود. انتقالپذیر هم نیست.
5. چگونه میتوان از جعل اسناد حمل جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از جعل اسناد حمل راهکارهای زیر توصیه میشود:
استفاده از سامانههای دیجیتال EDI یا پلتفرمهای مبتنی بر Blockchain
کدگذاری و شمارهگذاری یکتا برای هر سند
بارگذاری اسناد در سامانههای رسمی گمرک یا بانکها
استفاده از بارکد یا QR Code امنیتی
آموزش پرسنل برای تشخیص نشانههای اسناد جعلی
6. آیا نگهداری دیجیتال اسناد حمل قانونی است؟
بله. در بسیاری از کشورها و طبق مقررات بینالمللی مانند قوانین UNCITRAL و ICC، نگهداری و بایگانی دیجیتال اسناد حمل قانونی و قابل استناد است؛ مشروط به اینکه سامانه مورد استفاده از امنیت کافی برخوردار باشد و قابلیت رهگیری، امضای دیجیتال و عدم دستکاری را فراهم کند.
7. در تجارت بینالمللی چه زمانی به گواهی مبدا نیاز داریم؟
گواهی مبدأ زمانی مورد نیاز است که:
کالا در چارچوب توافقات تجاری ترجیحی (مانند تعرفه صفر یا کاهش تعرفه) صادر میشود.
کشور واردکننده صدور آن را اجباری کرده باشد.
نیاز به اثبات کشور سازنده کالا برای محاسبه تعرفه، مالیات یا بازرسی باشد.
کالای صادراتی مشمول تحریم یا محدودیتهای خاصی باشد.
8. آیا اسناد حمل در ترخیص کالا ضروریاند؟
کاملاً بله. بدون اسناد حمل معتبر، امکان ترخیص کالا از گمرک وجود ندارد.
این اسناد برای تطبیق کالا با اظهارنامه گمرکی، تعیین تعرفه، بررسی محتوای بستهبندی، محاسبه مالیات و حقوق ورودی، و اثبات مالکیت کالا الزامی هستند. گمرکها بدون این مدارک، مجوز ترخیص صادر نمیکنند.